Leidinggeven als het spannend is…
Als leidinggevende kun je het verschil maken. Zeker in tijden van verandering, wanneer het spannend wordt en mensen onder druk staan. Wanneer we stress ervaren kunnen we minder logisch nadenken en reageren we vijandig of gaan uit contact. Terwijl wat we vaak nodig hebben, is om samen te zoeken naar oplossingen. Dat gevoel van stress hebben we dus te verminderen. Allereerst bij onszelf …
Dat begint bij herkennen hoe we zelf reageren: is dat ‘helpend’ door samen te zoeken naar oplossingen of ‘beschermend’ door jezelf te verdedigen en anderen te verwijten? In elke interactie kunnen we het verschil maken door ons bewust te zijn van hoe we reageren en indien nodig over te schakelen naar een reactie die helpt om ruimte te geven aan andere inzichten. Dat is de kern van zelfbewust leiderschap: bewustzijn van de invloed die je hebt én hier verantwoordelijkheid voor nemen.
Volledige verantwoordelijkheid nemen
De eerste en belangrijkste stap om over te schakelen naar helpend gedrag, is om de volledige verantwoordelijkheid te nemen voor jouw deel, niet meer en niet minder. Stop met andere mensen of omstandigheden de schuld te geven én stop met de verantwoordelijkheid van anderen over te nemen. Pauzeer en check bij jezelf: wat doe ik, wat voel ik en wat heb ik nu nodig? Dat geeft je de handvatten die nodig zijn om de verantwoordelijkheid voor je eigen aandeel te nemen.
Loslaten, verdragen en nieuwsgierig zijn
De tweede essentiële stap om over te schakelen naar helpend gedrag, is om los te laten dat er maar één manier is om iets te doen, het ongemak verdragen en bewust nieuwsgierig zijn naar andere manieren. Vanuit deze innerlijke houding geef je ruimte aan anderen om bij te dragen aan het gezamenlijke resultaat.
Het bedrukte gevoel verlichten
Als we mentale dreiging of druk ervaren kunnen we ons vijandig uiten of niet meer openstaan voor anderen. Dit staat een effectieve samenwerking in de weg. Als leidinggevende kun je helpen om die mentale dreiging te verminderen, zonder dat je direct in staat bent om de feitelijke omstandigheden te veranderen:
Erkenning: we willen gezien en gehoord worden dus probeer met echte aandacht te luisteren en waardering uit te spreken.
Zekerheid: onze behoefte aan voorspelbaarheid en vastigheid is groot. Zorg daarom dat je heel duidelijk bent en geef tegelijk ruimte aan zorgen en vragen.
Autonomie: onze behoefte aan controle en zelf regie hebben, kun je beïnvloeden door duidelijk te zijn over de kaders en ruimte te geven aan de eigen invulling daarbinnen.
Verbinding: we willen ons graag verbonden voelen en tegelijk gaan we juist uit verbinding wanneer het spannend wordt. Probeer te kijken wat je kunt faciliteren om de verbondenheid te creëren. Kies daarbij bewust waar je mensen mee wilt verbinden: hun eigen normen en waarden, het teambelang of het organisatiebelang. Per situatie kan er iets anders nodig zijn.
Eerlijkheid: we willen eerlijk behandeld worden en dat gevoel wordt vergroot als we betrokken zijn bij besluitvorming. Kijk dus waar je mensen vooraf kan betrekken. Voorkom schijninvloed, dus wees eerlijk over de ruimte die er is.
Tot slot nodig ik je uit tot een korte reflectie op jezelf:
- Hoe bewust ben jij je van hoe je reageert?
- Welke invloed heb je daarmee op de mensen om je heen?
- In hoeverre sluit dat aan bij de omgeving die je graag zou willen creëren?
Wil je aan de slag met zelfbewust leidinggeven aan jezelf, een team of organisatie(verandering)? Neem dan contact op met Selma Speksnijder.
Voor deze blik op zelfbewust leiderschap, combineer ik inzichten vanuit het gedachtegoed van Stephen Covey (stimulus-keuzevrijheid-respons), NeuroLeadership Institute (SCARF-model) en Conscious Leadership Group.
